شخصي به امام صادق (ع) عرض كرد ، من همسايه اي دارم كه
بسيار نماز مي خواند و در راه خدا به مستمندان كمك مي كند و حج بسيار انجام مي دهد . امام فرمود ، عقل او
چگونه است ؟
گفت : عقل ندارد .
امام فرمودند ، پس
كافي
1/24
امام صادق (ع) مي فرمايند : هرگاه خواستي عقل شخصي را آزمايش كنيد در اثناء سخن گفتن خويش يك
حرف نادرست و غير منطقي بگوي اگر تصديق نكرد او عاقل است و اگر قبول كرد بدانيد كه
از عقل محروم است .
همانطور كه از مقدمه متوجه شديد در
اين گفتار صحبت از عقل ؛ همان نيروي وجودي انسانيست كه او را از كار ناپسند باز مي
دارد . بنابراين تمامي اعمال زشت انسان
ريشه از بي خردي او مي گيرد و هر چقدر درجه زشتي اعمال آنها بيشتر باشد از اين
نيرو كم تر بهره دارند...
و به تعبير قرآن
كريم عاقل داراي چهار نشانه اصلي است :
1) اولين نشانه ي عاقل آن است كه ، روحيه وحدت و يگانگي در او با مردم
وجود داشته باشد و هيچگاه اختلاف و تفرقه را دوست نداشته باشد .
قرآن كريم مي فرمايد : كسانيكه از
14 حشر
2) دومين نشانه آن است كه انسان بر
طبق گفتار شايسته خويش عمل كند ، يعني اگر مردم را به كار خوب
مانند كمك به مستمندان ، دستگيري از مظلومان ، مبارزه با ستمگران دعوت مي كند خود
نيز به آن عمل كند .
از اين رو قرآن كريم مي فرمايند :
كسانيكه مردم را به نيكي و كار خوب دعوت مي كنند و لكن پايبند به گفتار خويش
نيستند از عقل بي بهره اند .(أتامرون الناس بالبر و تنسون انفسكم و انتم تتلون
الكتاب افلا تعقلون )
44
بقره
3)نشانه سوم عاقل آن است كه ، آخرت را بر دنيا مقدم بدارد . يعني كساني از نعمت عقل بهره مند هستند كه مسايل آخرت را بر مسايل دنيوي
ترجيح دهندو به زندگي مادي كه زودگذر است دل نبندد.
60 قصص
4) نشانه چهارم عاقل آن است كه از
سرگذشت اقوام گذشته درس عبرت بگيرد و كارهايي كه موجب عذاب و هلاكت است انجام ندهد .( افلم يسيروا في الارض
فينظروا كيف كان عاقبه الذين من قبلهم و الدار الاخره خير للذين اتقوا افلا تعقلون
.)
109يوسف
شهتاب با مهر از حضورسبز شما سپاسگذار است. 
اي قديمي اي خوب تو مرا ياد كني يا نكني من به يادت هستم.
